| Açıklanamayan infertilite |
Nedeni bulunamayan (bilinmeyen) kısırlık. (=unexplained infertility) |
| Agonist |
Vücudumuzdaki doğal bir hormonun kopyası olarak üretilen sentetik hormonlar. |
| Amniosentez |
Gebelik sırasında fetusun içinde bulunduğu sıvının bir kısmının alınması sonrasında bebeğe ait hücrelerin üretilerek genetik yönden kromozomal analizi. |
| Androlog |
Erkek infertilitesi uzmanı (bir ürolog ya da jinekolog olabilir). |
| Aşılama (=IUI) |
İnseminasyon, yani spermatozoidlerin bir karakter yardımıyla kadının rahmine yerleştirilmesi. |
| Asthenozoospermia |
Hareketli spermatozoid oranının azalması. |
| Azospermi |
Spermde hiçbir spermatozoidin bulunmaması. |
| Biyolojik anne/baba |
Yumurta / spermatozoidlerin sahibi. |
| Biyopsi |
Bir dokudan patolojik tetkik amaçlı parça alınması. |
| Donor (=verici) |
Nakil için verici (spermatozoid, oosit ve embriyo gibi). |
| Döllenme |
Yumurta ile spermatozoidin bir araya gelerek tek bir hücre oluşması (fertilizasyon). |
| Ejakülasyon |
Sperm ve içeriğinin boşaltılması (ilişki veya masturbasyonla). (Ejekulat=meni) |
| Embriyo |
Döllenmiş yumurta. İki hücreli dönemden başlayıp, gebeliğin ikinci ayına kadar cenin bu adı taşır. |
| Endometriosis |
Normalde yalnızca rahim içinde bulunması gereken endometrium hücrelerinin, vücudun değişik yerlerinde bulunması hastalığı. |
| Endometrium |
Rahimin içini kaplayan ve adet döneminde dökülen zar. |
| Etik Komite |
Mesleki ve ahlaki yönden ortaya çıkabilecek sorunların görüşüldüğü kurul. |
| Fetus |
İkinci aydan itibaren embriyoya verilen isim (=cenin). |
| Fizyoloji |
Vücuttaki dokuların normal çalışma düzenlerinden ve özelliklerinden söz eden bilim dalı. |
| Follikül |
Yumurta içeren ve yumurtalıklarda oluşan kesecikler |
| FSH (Follicle Stimulating Hormone) |
Beynin hipofizinden salgılanan kadında follikülün (yumurtanın) olgunlaşmasını ve erkekte ise spermatogenezi (sperm gelişimini) sağlayan hormon. |
| Genetik Malzeme |
Anne ve baba tarafından, doğacak çocuğa aktarılan özellikler. |
| GnRH |
(Gonadotropine Releasing Hormone) Hipofizi kontrol eden, beynin hipotalamusundan salgılanan hormon |
| HCG |
(Human Chorionic Gonadotropine) Gebeliğin teşhisinde kullanılan, embriyo tarafından salgılanan hormon. Yapısal olarak LH'ye benzediği için ovülasyonun başlatılmasında da hastaya bu hormonu içeren ilaçlar yapılır. |
| Hemofili hastalığı |
Genetik geçişli, bir tür pıhtılaşma bozukluğu hastalığı. |
| Hiperstimülasyon |
Yumurtalıkların uyarılması sırasında alınan hormonlar yüzünden yumurtalıkların aşırı tepkisi. Bu durumda yumurtalıklar fazlaca büyür ve kistler oluşur. |
| Hipofiz |
İç salgı bezlerinin çoğunu kontrol eden, beynin hemen altında bulunan iç salgı bezi. |
| Histerosalpingografi (HSG) |
Rahmin ve tüplerin radyolojik olarak incelenmesiyle, iç yapıları hakkında bilgi edinilmesi. (=İlaçlı rahim filmi) |
| HMG |
(Human Menopausal Gonadotropin) Yumurtalıkları uyarmak için kullanılan, FSH ve LH hormonlarını içeren ilaçlardır. |
| İmplantasyon |
Embriyonun rahmin içindeki endometrium hücrelerine yuvalanıp gebeliği başlatması. (=yuvalanma) |
| İnterfil |
Bir yıl boyunca korunmamaya rağmen gebeliği olmayan (=kısır). |
| İnfertilite |
Kısırlık durumu |
| İnseminasyon (IUI) |
Spermin rahim içine aşılanması ya da döllenmeyi oluşturmak için spermatozoidlerin yumurtaların yanına konulması. (=Aşılama) |
| IVF |
(İn Vitro Fertilization) Tüp bebek işlemi. |
| Jinekolog |
Nisaiyeci, kadın hastalıkları ve doğum uzmanı. |
| Jinekoloji (Nisaiye) |
Tıbbın kadın hastalıkları ve doğum ile ilgili bölümleri içeren dalı. |
| Kateter |
(=kanül) Sperm ve embriyoyu yerleştirmeye yarayan plastikten ince bir boru. |
| Kordosentez |
Genetik tahlil amacıyla rahim içindeki fetusun göbek kordonundan kan alınması. |
| Korpus Luteum |
Ovülasyondan sonra kalan follikülün değişerek meydana getirdiği doku (=sarı cisimcik). |
| Kromozom |
Her hücrenin çekirdeğinde bulunan, soya çekimi sağlayan genetik malzeme. İnsanlarda, 46 kromozom vardır. |
| Kültür Ortam |
Laboratuvarda embriyonun büyümesini sağlayan sıvı. |
| Laparoskopi |
Karın içinin görülmesini sağlayan cerrahi operasyon. |
| LH |
(Luteinizan Hormon) Beyinde hipofiz tarafından salgılanan ve ovülasyonun olmasını sağlayan hormon |
| Mastürbasyon |
Elle ejekulatın (meninin) boşalmasını sağlamak. |
| Menopoz |
Yumurtalıkların işlevinin bitmesi ile adetten kesilme hali. |
| Mikromanipülasyon |
Spermatozoidin yumurtanın içine konulması için kullanılan metodlar. Mikroinjeksiyon bunların en yaygınıdır. |
| Mikroinjeksiyon |
Spermatozoidin yumurtanın içine enjekte edilmesi ile yapılan bir tür tüp bebek işlemi (=ICSI, İğneli gebelik). |
| Moleküler biyoloji |
Hücrelerin içindeki yapıları araştıran bilim dalı. |
| Oligozoospermia |
Semende spermatozoid sayısının azalması. |
| Oosit |
Yumurta, kadın cinsel hücresi. |
| Oosit pick-up (OPU) |
İlaçlarla uyarılarak oluşturulan yumurtaların toplanması işlemi. |
| Over |
Kadın yumurtalığı. |
| Ovulasyon indüksiyonu |
Yumurtalıkların ilaçlarla uyarılarak çalıştırılması işlemi. |
| Ostradiol |
Follikül ve korpus luteum tarafından salgılanan kadınlık hormonu. |
| Pipet |
İnce cam boru. |
| Polikistik over sendromu (PCO) |
Yumurtalıklarda küçük ve çok sayıda kist oluşması, adetlerde gecikme, tüylenme ve obesite ile giden bir tür hastalık. Hormon bozukluğu ve kısırlık nedenidir. |
| Post-koital test |
Cinsel ilişkiden sonra rahim ağzı sıvısının ve buraya dökülen spermatozoidlerin incelenmesi. |
| Progesteron |
Korpus luteum tarafından salgılanan ana hormondur (Yumurtanın çatlamasından sonra yumurtalıklarda gelişen yapıya "corpus luteum" denir). |
| Pronukleus |
İçinde 23 kromozom bulunan çekirdekler. Bir tanesi dişi diğeri erkek kromozomları içerir. |
| Serum |
Kanın pıhtılaşmasından sonra ayrılan içindeki hücrelerden yoksun olan sarı renkli sıvı. |
| Semen |
Meni |
Serviks
|
Rahim ağzı bölgesine verilen isim. |
| Siklüs |
Adetin birinci gününden başlayıp, gelecek adet tarihine kadar geçen zaman. İnsanlarda yaklaşık 28 gün sürer. (Bir adet dönemi= Bir siklüs) |
| Sperm |
Erkek tohum hücresi. |
| Sperm Bankası |
Sağlıklı spermlerin sıvı azotun içinde dondurularak saklandığı yer. |
| Sperm Kanalları |
Spermin geçişini sağlayan, testisten başlayıp penisin ucuna kadar giden kanallar. |
| Spermatid |
Testislerde spermatozoidin oluşmadan önceki ön hali (0lgunlaşmamış sperm). |
| Spermatogenez |
Spermatozoidin oluşması. |
| Spermatozoid |
Erkek cinsel hücresi. |
| Subfertil |
Hafif derecede kısırlık bulgularının olması. |
| Teratozoospermia |
Anormal spermatozoid şekillerinin artması. |
| Testis |
Erkek yumurtalığı. |
| Tüp Bebek |
Embriyonun vücut dışında gelişmesini sağlayan üremeye yardımcı teknolojilerden bir tanesi. |
| Ultrason |
Yüksek frekanslı ses dalgaları yardımıyla, iç organları inceleyen cihazlara verilen isimdir. |
| Ürolog |
Uterus Bevliyeci, idrar yolları ve erkek genital hastalıkları uzmanı. |
| ÜYT (=YÜT) |
Üremeye Yardımcı (Yardımcı Üreme) Teknolojileri’nin kısaltılışıdır. İngilizcesi: Assisted Reproductive Technology (= ART) olarak geçer. IVF, ICSI gibi bir çok tedavi yöntemlerinin tamamını kapsar. |
| Vajen |
Hazne. İlişki sırasında kullanılan anatomik bölge. |
| Varikosel |
Testisin toplardamarlarında genişlemelerin olması. Bir kısırlık sebebi olabilir.
|
| Yumurtalıkların Uyarılması |
(= Ovulasyon indüksiyonu) Hastaya birden fazla yumurta oluşması için Klomifen ve hMG gibi ilaçların verilmesi. |
| Zigot |
Sperm ve yumurtanın birleşmesi ile oluşan hücre. |
