SERVİKAL FAKTÖR
Rahim ağzı yani "serviks (cervix)", içinde bir kanal (servikal kanal) ve salgı bezleri yer alan, uterusun (rahmin) vajinaya açıldığı bölümdür. Yukarı göç ile (assenden yol) dış etkenlere ve dolayısıyla enfeksiyonlara maruz kalma olasılığı vardır.
Cinsel yolla bulaşan hastalıklar serviksi etkileyerek enfeksiyonuna, yani tıbbi literatürde geçen adıyla "servisit" e neden olabilir. Bu bölgenin enfeksiyonları akıntı, ağrı, ilişki sırasında ağrı (disparuni) veya ilişki sonrası (postkoital) kanama şeklinde kendini belli edebilir.
Serviksin görevi adeta bir "süzgeç" gibi işlev görerek mikroorganizmalar açısından zengin vajen ortamından rahim içine geçişleri engellemektir.
Bu bölgede yer alan bezler bir çeşit salgı üretir (mukus). Bu salgı adetin dönemine göre farklı özelliktedir. Kimi zaman koyu kıvamlı ve sümüksü, kimi zaman da daha sulu ve fazla miktardadır.
Yumurtlama döneminde, rahim ağzı salgısı sadece spermlerin serbestçe geçişine izin verir. Diğer tüm zamanlarda hormonal uyarılara bağlı değişiklikler nedeniyle rahim ağzı salgısının yapısı ve kıvamı spermin serbest geçişine uygun değildir.
Rahim ağzı ile ilgili kısırlığa neden olabilecek problemlere "servikal faktör" denir. En önemli servikal faktör nedenleri;
 Servikal mukus kalitesi bozuklukları
Rahim ağzı yaraları (Servisitler)
Servikal Yetmezlik ve Servikal Stenoz ve serviksin bazı anatomik bozukluklar dır.
Gebelikte problem yaratabilecek rahim ağzı sorunları ise yine rahim ağzı yaraları ile birlikte servikal yetmezliklerdir.
İnfertilite nedenleri arasında sayılan servikal faktör, bu bölgedeki bir salgısal bozukluk nedeniyle spermlerin rahim içine geçişinin engellenmesidir. Dolayısıyla bu bölgenin enfeksiyonlarında tedavi gereklidir.
Servikal Mukus Kalitesi Nedir?
Bazı kadınlarda rahim ağzı salgısı içinde sperme karşı hücreler (antikorlar) bulunur ve bu kişilerde sperm yumurtlama zamanında bile rahim ağzı kanalından geçerek rahim içine ulaşamayabilir.
Antikorlar sperm hücresine karşı bağışıklık sisteminin (immün sistem) geliştirdiği maddelerdir ve bu maddeler sperm hücre fonksiyonlarını bozarak infertiliteye neden olabilmektedir.
Bu durumun varlığını göstermek için Sims-Huhner Testi (postkoital test, ilişki sonrası test) yapılabilir. Bu testte serviksteki sıvı (mukus) kalitesi, sperm ve her ikisinin birbirleri ile olan ilişkileri incelenir.
Postkoital Test (İlişki Sonrası Test) Nasıl Yapılır?
Günümüzde değerini gittikçe yitiren bu testte çiftler, tetkikten yaklaşık 2 - 18 saat öncesinde krem, prezervatif (kondom) ve benzeri hiçbir şey kullanmadan cinsel ilişkide bulunurlar. Doktora gelmeden istenirse kadın ayakta duş yapabilir, ancak vajen hiçbir şekilde yıkanmamalıdır.
Servikal mukus örneği jinekolojik muayene sırasında alınır ve anında mikroskop altında incelenir. Mukus renksiz, temiz, sulu ve uzama gösteren bir yapıda olmalıdır.
Ağrısız ve yalnızca birkaç dakika alan bir yöntemdir. Mukus içinde hareketli sperm sayısı az ise problem sperm üretiminde, vajinal ortamda veya mukus yapısında ya da immunolojik (bağışıklık) faktörlerde olabilir. Bu yönlerden bir takım incelemeler planlanır.
Postkoital test, yumurtlama gününe en yakın zamanda ancak yumurtlama olmadan yapılmalıdır.
Günümüzde aşılama (IUI) tekniklerinin daha da yaygınlaşması ile sims huhner testi neredeyse terkedilir hale gelmiştir.
Tedavi
Servikal mukus kalitesindeki problemlerin varlığında antibiyotik veya hormon (estrogenler) tedavileri yanısıra direkt olarak aşılama (IUI) yapılabilir.
Aşılama; serviksin by-pass edilerek önceden yıkanmış olan canlı ve sağlıklı spermlerin rahim içine direkt olarak enjeksiyonudur.
Aşılama (IUI, İnseminasyon) ile ilgili detaylı bilgiler için tıklayınız >>>
|
